ഒരു ലോഗോ മാറ്റുന്നത് വെറുമൊരു ഡിസൈൻ മാറ്റമാണെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതുന്നുണ്ടോ? സ്റ്റാർബക്സിന്റെ കാര്യത്തിൽ, അത് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ ഒരു ബിസിനസ്സ് തന്ത്രമായിരുന്നു. ഒരു ലോഗോ ഒരു കമ്പനിയുടെ വാഗ്ദാനവും ചരിത്രവും ഒറ്റ ചിത്രത്തിൽ ഒതുക്കിയതാണ്. ശക്തമായ ബ്രാൻഡിംഗ് ഫോർമുലയാണ് ഒരു ലോഗോ എന്നത് . ഒരു ബ്രാൻഡിന്റെ ഐഡന്റിറ്റി, അതിന്റെ വളരുന്ന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് കാലക്രമേണ എങ്ങനെ മാറുന്നു എന്നതിനെയാണ് ‘ബ്രാൻഡ് പരിണാമം’ (Brand Evolution) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഈ ആശയം മനസ്സിലാക്കാൻ സ്റ്റാർബക്സ് ലോഗോയുടെ പരിണാമത്തിന്റെ കഥയേക്കാൾ മികച്ച ഉദാഹരണമില്ല എന്ന് തന്നെ പറയാം
കാപ്പിയിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു ബ്രാൻഡ്
1971-ൽ സിയാറ്റിലിൽ ഒരു ചെറിയ കാപ്പിക്കുരു വിൽപ്പനശാലയായാണ് സ്റ്റാർബക്സ് ആരംഭിച്ചത്. അവരുടെ ആദ്യത്തെ ലോഗോ, ആ തുടക്കത്തെ വ്യക്തമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഇരട്ട വാലുള്ള ഒരു സൈറൺ. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഒരു മത്സ്യകന്യക ആണോ എന്ന് തോന്നും.പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു നോർസ് വുഡ്കട്ട് പ്രചോദനമായി എടുത്തായിരുന്നു ഈ ലോഗോ.ഈ ഡിസൈൻ സ്റ്റാർബക്സിന്റെ സമുദ്ര പാരമ്പര്യത്തെയും കാപ്പിയോടുള്ള ആധികാരികതയെയും എടുത്തു കാണിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ കാപ്പിക്കുരുവിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന ഒരു ബ്രാൻഡിന്റെ ആധികാരികതയും പാരമ്പര്യവും വിളിച്ചോതാൻ ഈ ഡിസൈനിന് കഴിഞ്ഞു.എന്നാൽ കമ്പനിയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് മാറിയപ്പോൾ, ഈ ലോഗോയുടെ ഭാവിയും മാറി.
ഹോവാർഡ് ഷൂൾട്ട്സ് വന്നതോടെ ഉണ്ടായ മാറ്റം
സ്റ്റാർബക്സിനെ ഹോവാർഡ് ഷൂൾട്ട്സ് കമ്പനി ഏറ്റെടുത്തതോടെ സ്റ്റാർബക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ വലിയ മാറ്റം വന്നു. സ്റ്റാർബക്സിനെ ഒരു കാപ്പിക്കുരു വിൽപ്പനശാല എന്നതിലുപരി, വീടിനും ജോലിക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു ‘മൂന്നാം ഇടം’ (third place) ആക്കി മാറ്റാനായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഈ തന്ത്രപരമായ മാറ്റമാണ് ലോഗോയിലെ ആദ്യത്തെ വലിയ മാറ്റത്തിന് കാരണമായത്.
ലോഗോ തവിട്ടുനിറത്തിൽ നിന്ന് പച്ചയിലേക്ക് മാറി. പച്ച വളർച്ച, പുതുമ, അഭിവൃദ്ധി എന്നിവയെ അടയാളപ്പെടുത്തി.സൈറന്റെ രൂപം പരിഷ്കരിച്ചു ലോഗോയെ കൂടുതൽ പരിഷ്കൃതവും ആകർഷകവുമാക്കി.”Starbucks Coffee” എന്ന വാക്കുകൾ ചേർത്തു വികസന ഘട്ടത്തിൽ ബ്രാൻഡിന്റെ പ്രധാന ഉൽപ്പന്നം ഉറപ്പിച്ചു. 1990-കളിൽ അമേരിക്കയിലുടനീളം സ്റ്റാർബക്സ് വ്യാപിക്കുന്നതിൽ ഈ പുതിയ ലോഗോ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. പച്ച സൈറൺ പ്രീമിയം കോഫിയുടെ മാത്രമല്ല, സ്റ്റാർബക്സ് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത സ്ഥിരതയാർന്ന, മികച്ച അന്തരീക്ഷത്തിന്റെയും സേവന സംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി മാറി. എന്നാൽ ആഗോളതലത്തിലേക്ക് വളർന്നപ്പോൾ ലോഗോയ്ക്ക് പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടേണ്ടി വന്നു.
ലാളിത്യത്തിന്റെ ശക്തി അടയാളപ്പെടുത്തിയ മൂന്നാം ലോഗോ
2011-ൽ സ്റ്റാർബക്സ് തങ്ങളുടെ ലോഗോയിൽ ഏറ്റവും ധീരമായ മാറ്റം വരുത്തി: “Starbucks Coffee” എന്ന വാക്കുകൾ പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്തു. വൃത്തിയുള്ള, മനോഹരമായ പച്ച സൈറൺ മാത്രം അവശേഷിച്ചു. ഇതൊരു അതീവ ധീരമായ തീരുമാനമായിരുന്നു. പതിറ്റാണ്ടുകളായി കെട്ടിപ്പടുത്ത ബ്രാൻഡ് തിരിച്ചറിയലിൽ ഒരു വലിയ പന്തയം വെക്കുകയായിരുന്നു സ്റ്റാർബക്സ്. സ്റ്റാർബക്സ് ഭക്ഷണം, മറ്റ് പാനീയങ്ങൾ, മറ്റ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്ക് വളർന്നതിനാൽ “കോഫി” എന്ന വാക്ക് ബ്രാൻഡിനെ പരിമിതപ്പെടുത്തി. വാക്കുകളില്ലാത്ത ചിഹ്നം ഭാഷാപരമായ അതിർവരമ്പുകളില്ലാതെ ലോകമെമ്പാടും എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടു.ലളിതമായ ലോഗോ മൊബൈൽ ആപ്പുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായി.
ദശാബ്ദങ്ങളായി സ്റ്റാർബക്സ് കെട്ടിപ്പടുത്ത ശക്തമായ ബ്രാൻഡ് തിരിച്ചറിയൽ കാരണം ഈ കണക്കുകൂട്ടൽ വിജയിച്ചു.2011-ലെ മാറ്റം സ്റ്റാർബക്സിനെ ഒരു കോഫി കമ്പനി എന്നതിനപ്പുറം ഒരു പ്രീമിയം ലൈഫ്സ്റ്റൈൽ ബ്രാൻഡായി ഉറപ്പിച്ചു. ഇത് ബ്രാൻഡ് ഓർമ്മ വർദ്ധിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, കമ്പനിയുടെ വരുമാന വളർച്ച, ആഗോള വിപണിയിലെ മുന്നേറ്റം, ബ്രാൻഡ് ഇക്വിറ്റി എന്നിവയിൽ വ്യക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയും ചെയ്തു. ലോഗോ ഒരു വെറും ചിഹ്നമല്ലാതായി, കമ്പനിയുടെ ഒരു ശക്തമായ ആസ്തിയായി മാറി. വാക്കുകളില്ലാതെ തന്നെ ലോകം തിരിച്ചറിയുന്ന ആപ്പിളിന്റെ ആപ്പിൾ, നൈക്കി തുടങ്ങിയ ചിഹ്നങ്ങളുടെ തലത്തിലേക്ക് സ്റ്റാർബക്സ് ഉയർന്നു.
സ്റ്റാർബക്സ് ലോഗോയുടെ യാത്ര നൽകുന്ന പ്രധാന പാഠങ്ങൾ ഇവയാണ്.
- * തന്ത്രമാണ് പ്രധാനം: ഒരു കമ്പനി എവിടെയെത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, അതിനെയാവണം ലോഗോ പ്രതിഫലിപ്പിക്കേണ്ടത്.
- * ലാളിത്യം വളർച്ച നൽകും: ആഗോള, ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് ലളിതമായ ഡിസൈനുകൾക്ക് പ്രചാരം കൂടുതലാണ്.
- * ചിഹ്നങ്ങൾക്ക് വാക്കുകളെ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയും: ശക്തമായ ബ്രാൻഡുകൾക്ക് പേര് പറയാതെ തന്നെ ചിഹ്നത്തിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കളുമായി സംവദിക്കാൻ കഴിയും.
- * ഡിസൈൻ ഒരു ബിസിനസ്സ് തീരുമാനമാണ്: ലോഗോയിലെ മാറ്റങ്ങൾ വരുമാന വളർച്ചയുമായും വിപണിയിലെ വികസനവുമായും നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സ്റ്റാർബക്സ് ലോഗോയിലെ മാറ്റങ്ങൾ വെറും ഭംഗിക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ദീർഘകാല ബിസിനസ്സ് ലക്ഷ്യങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടിന് അനുസരിച്ച് ദൃശ്യപരമായ ഐഡന്റിറ്റി മാറ്റുന്നതിലൂടെ, സ്റ്റാർബക്സ് അപകടസാധ്യതയുള്ള ഒരു ബ്രാൻഡിംഗ് നീക്കത്തെ ശക്തമായ ഒരു വളർച്ചാ എഞ്ചിനാക്കി മാറ്റി. ഇന്ന്, ആ പച്ച സൈറൺ ഒരു ലോഗോ മാത്രമല്ല; തങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡിനെ വലുതായി ചിന്തിക്കാനും അതുവഴി വലുതായി നേടാനും സഹായിച്ച ചിന്താപൂർണ്ണമായ ബ്രാൻഡിംഗിന്റെ ആഗോള പ്രതീകമാണ്.
