57-ാമത് GST കൗൺസിൽ യോഗം ഒക്ടോബർ 7ന് ചേരും. അടുത്ത യോഗത്തിൽ വലിയ തോതിലുള്ള GST നിരക്ക് മാറ്റങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കാൻ സാധ്യത കുറവാണെന്നാണ് നിലവിലെ സൂചനകൾ. പകരം GST 2.0യുടെ ഭാഗമായി നികുതി നടപടിക്രമങ്ങൾ ലളിതമാക്കൽ, അനുസരണച്ചെലവ് കുറയ്ക്കൽ, ഇ-ഇൻവോയ്സിങ്, ഇൻപുട്ട് ടാക്സ് ക്രെഡിറ്റ് (ITC) നടപടികൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്കാകും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം.
2025 സെപ്റ്റംബറിൽ GST നിരക്കുകളിൽ വലിയ പുനഃക്രമീകരണം നടത്തിയതിന് പിന്നാലെയാണ് അടുത്ത കൗൺസിൽ യോഗം നടക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീണ്ടും വ്യാപകമായ നിരക്ക് കുറയ്ക്കലോ വർധനയോ നടത്തുന്നതിന് പകരം, കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷത്തെ നിരക്ക് പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ വിലയിരുത്താനും നേരിട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനുമാണ് കൗൺസിൽ ശ്രദ്ധ നൽകുകയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
കേന്ദ്ര ധനമന്ത്രി നിർമല സീതാരാമനും ഒക്ടോബർ യോഗത്തിൽ ‘GST 2.0’യുടെ പ്രക്രിയാ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇ-ഇൻവോയ്സിങ്, ITC ചട്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. വാങ്ങുന്ന സ്ഥാപനത്തിന് ഇൻപുട്ട് ടാക്സ് ക്രെഡിറ്റ് ലഭിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾ, വിതരണക്കാരൻ നികുതി അടയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ കൗൺസിൽ പരിഗണിച്ചേക്കും.
പ്രത്യേകിച്ച് നികുതി ക്രെഡിറ്റ് കൈമാറുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ GST രജിസ്ട്രേഷൻ നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കുന്നതിനും ഏകീകരിക്കുന്നതിനുമുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങൾ ചർച്ചയിലുണ്ടാകുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. പ്രതിമാസം ₹2.5 ലക്ഷം കവിയുന്ന നികുതി ക്രെഡിറ്റ് കൈമാറുന്ന ബിസിനസുകൾക്കുള്ള രജിസ്ട്രേഷൻ നടപടികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടാം. GST 2.0 ചർച്ചകളിൽ ഇ-ഇൻവോയ്സിങ് സംവിധാനത്തിന്റെ വ്യാപനം പ്രധാന വിഷയമായി ഉയർന്നേക്കാം. നിലവിലുള്ള സംവിധാനത്തിലെ പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനും നികുതി പാലിക്കൽ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിനുമുള്ള പരിഷ്കാരങ്ങൾ പരിഗണിക്കപ്പെടുമെന്ന് ധനമന്ത്രി നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
മെർച്ചന്റ് ഡിസ്കൗണ്ട് റേറ്റ് (MDR)ന് ചുമത്തുന്ന 18% GST സംബന്ധിച്ച വിഷയം പരിഗണിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും, ഇത് നിലവിലെ ഔദ്യോഗിക അജണ്ടയിലെ പ്രധാന വിഷയമല്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അതിനാൽ ഈ വിഷയത്തിൽ യോഗം എന്ത് തീരുമാനമെടുക്കുമെന്ന് ഇപ്പോൾ ഉറപ്പിച്ച് പറയാനാകില്ല. 57-ാമത് GST കൗൺസിൽ യോഗം ആദ്യം സെപ്റ്റംബർ 12ന് നടത്താനായിരുന്നു തീരുമാനിച്ചിരുന്നത്. ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന BRICS ഉച്ചകോടിയുമായി തീയതി പൊരുത്തപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് യോഗം ഒക്ടോബർ 7ലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. യോഗത്തിന് മുന്നോടിയായി GST ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ യോഗം ഒക്ടോബർ 5, 6 തീയതികളിൽ നടക്കും.
