നോക്കിയ: കണ്മുന്നിൽ ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയവും അസ്തമയവും!

ഒരുകാലത്ത് മൊബൈൽ ഫോണുകളുടെ ലോകത്ത് ഒരേയൊരു പേരിനായിരുന്നു ആധിപത്യം  നോക്കിയ. അതൊരു സാധാരണ കമ്പനിയായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് വിശ്വാസത്തിന്റെയും, കരുത്തിന്റെയും, ലാളിത്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് സാങ്കേതിയ വിദ്യ വികാസം പ്രാപിച്ച ഇക്കാലത്ത് നോക്കിയ എന്ന ബ്രാൻഡ് ഭൂപടത്തിൽ നിന്നും മാഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ലോകമെമ്പാടും  കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ കൈകളിൽ ആദ്യമായി സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സാധ്യതകൾ എത്തിച്ച ഈ ബ്രാൻഡ് എങ്ങനെയാണ് വിസ്മൃതിയിലാണ്ടുപോയത്? ലോകത്തെ ബന്ധിപ്പിച്ച ഈ ഭീമന്റെ ഉദയത്തിന്റെയും അസ്തമയത്തിന്റെയും കഥയിങ്ങനെ…

ലോകം കയ്യിലൊതുക്കിയ നോക്കിയ

നോക്കിയ അതിന്റെ പ്രതാപത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ നിന്ന കാലഘട്ടം, മൊബൈൽ ഫോൺ എന്ന ആശയത്തിന്റെ പര്യായമായി ആ ബ്രാൻഡ് മാറിയ സമയമായിരുന്നു. ടെക്കികളിൽ നിന്നും  കർഷകരിലേക്കും, വിദ്യാർത്ഥികളിൽ നിന്ന് സിഇഒമാരിലേക്കും ഒരുപോലെ സ്വീകാര്യത നേടിയ നോക്കിയയുടെ സാന്നിദ്ധ്യം ലോകമെമ്പാടും അനുഭവപ്പെട്ടു. ഈ സാർവത്രിക ആകർഷണമായിരുന്നു അവരുടെ വിജയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ശില. നോക്കിയയുടെ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ നിരവധി ഘടകങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അവ കേവലം ഫീച്ചറുകൾ ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയവയാണ്. 

നോക്കിയയെ വ്യത്യസ്തമാക്കിയ ഘടകങ്ങൾ 

* “Snake” ഗെയിം: ലളിതമെങ്കിലും അതിയായി ആകർഷിച്ച ഈ ഗെയിം ഒരു വിനോദോപാധി എന്നതിലുപരി ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രതിഭാസമായി മാറി.

* ശക്തമായ ബാറ്ററി: ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ബാറ്ററി ലൈഫ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് നൽകിയ വിശ്വാസം ചെറുതായിരുന്നില്ല.

* പൊട്ടാത്ത ബോഡി: എറിഞ്ഞാലും വീണാലും തകരാത്ത ഫോണുകൾ എന്ന ഖ്യാതി നോക്കിയയുടെ ഈടുനിൽപ്പിന്റെ പ്രതീകമായി.

* “Connecting People” എന്ന ടാഗ്‌ലൈൻ: അതൊരു പരസ്യവാചകം മാത്രമായിരുന്നില്ല; ആളുകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുക എന്ന ദൗത്യത്തിന്റെ അനുഭവമായിരുന്നു അത്.

ഇത്തരത്തിൽ  നോക്കിയ വിറ്റത് ഉപകരണങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു അനുഭവവും വ്യക്തിത്വവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ലോകത്ത് ഒരു സാമ്രാജ്യവും സുരക്ഷിതമല്ല. അതിനുള്ള ഉദാഹരണമാണ് നോക്കിയയുടെ വീഴ്ച . ആർക്കും തടുക്കാനാവാത്തതെന്ന് തോന്നിച്ച നോക്കിയയുടെ വളർച്ചയുടെ  കോട്ടവാതിലുകളിൽ പുതിയൊരു വിപ്ലവത്തിന്റെ കാറ്റ് ആഞ്ഞടിച്ചപ്പോൾ ആടിയുലഞ്ഞു.

പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട  സ്മാർട്ട്ഫോൺ വിപ്ലവം 

മൊബൈൽ വ്യവസായത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണ്ണായകമായ വഴിത്തിരിവായിരുന്നു 2007-2008 കാലഘട്ടം. പഴയ ലോകക്രമത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ  ഉദയം ചെയ്ത കാലമായിരുന്നു  അത്. 2007-ൽ ആപ്പിൾ ഐഫോൺ അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, നോക്കിയയുടെ പ്രതികരണം തികഞ്ഞ പുച്ഛത്തോടെയായിരുന്നു. “ബട്ടൺ ഇല്ലാത്ത ഫോൺ? അത് കേവലമൊരു  കളിപ്പാട്ടം!” എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വിലയിരുത്തൽ. 

വിപണിയിലെ തങ്ങളുടെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാത്ത ആധിപത്യത്തിൽ മതിമറന്ന നോക്കിയക്ക്, ഉപഭോക്താക്കളുടെ ശീലം തന്നെ മാറ്റാൻ കെൽപ്പുള്ള ഒരു പുതിയ യുഗത്തിന്റെ തുടക്കമാണ് അതെന്ന് തിരിച്ചറിയാനായില്ല. അടുത്ത വർഷം, ഗൂഗിൾ ആൻഡ്രോയിഡ് എന്ന ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം അവതരിപ്പിച്ചു. ഏതൊരു നിർമ്മാതാവിനും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു തുറന്ന പ്ലാറ്റ്‌ഫോം എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി. ഇത് നോക്കിയയുടെ അടഞ്ഞ സിസ്റ്റത്തിൽ നിന്നുള്ള വിപ്ലവകരമായ മാറ്റമായിരുന്നു.

ഈ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിൽ നോക്കിയ ചെയ്ത ഏറ്റവും വലിയ തന്ത്രപരമായ പിഴവ്, തങ്ങളുടെ Symbian  ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൽ തന്നെ ഉറച്ചുനിന്നതാണ്. വേഗത കുറഞ്ഞ, ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഇല്ലാത്ത, പുതുമയ്ക്ക് തയ്യാറല്ലാത്ത ആ സിസ്റ്റം ഒരു തന്ത്രപരമായ പരാജയമായി  മാറി. ലോകം ഒരു സ്മാർട്ട് ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിലേക്ക് അതിവേഗം മാറുന്നത് തിരിച്ചറിയാൻ നോക്കിയ അമ്പേ പരാജയപ്പെട്ടു. ഇത്  വിനാശകരമായ തീരുമാനങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി.

ശതകോടികളുടെ പിഴവ്: തെറ്റായ പങ്കാളിത്തം

വിപണിയിൽ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം  വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള അവസാന ശ്രമമെന്ന നിലയിൽ, നോക്കിയ ഒരു വലിയ തീരുമാനമെടുത്തു. പിന്നോട്ട് പോയിക്കൊണ്ടിരുന്ന കമ്പനിക്ക് മുന്നോട്ട് പോകുന്നതിനായി  ധീരമായ ഒരു നീക്കം ആവശ്യമായിരുന്നു. അവർ വളർന്നുവരുന്ന ആൻഡ്രോയിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിൽ പങ്കുചേരാനായിരുന്നില്ല തീരുമാനിച്ചത്.  മറിച്ച് ശൂന്യതയിൽ നിന്ന് ഒരു മൂന്നാം ശക്തിയെ വാർത്തെടുക്കാനുള്ള അസാധ്യമായ ദൗത്യമായിരുന്നു. അവർ മൈക്രോസോഫ്റ്റുമായി കൈകോർത്ത് Windows Phone പ്ലാറ്റ്ഫോം സ്വീകരിച്ചു. വിപണിയിൽ ചില്ലറ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴി തെളിച്ചെങ്കിലും ഈ പങ്കാളിത്തം പരാജയമായിരുന്നു. ഈ “ശതകോടികളുടെ പിഴവ്” എന്ന രീതിയിലാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെട്ടത്. 

Windows Phone-ന് അതിൻ്റേതായ ഗുണങ്ങളും ദോഷങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. മനോഹരമായ ഡിസൈൻ ഒരു നല്ല അവശമായപ്പോൾ, വൈകിയെത്തിയ ആശയം, ഡെവലപ്പർമാരില്ല ,അപ്ലിക്കേഷനുകൾ കുറവ്,ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആശയക്കുഴപ്പം, വൈകി വിപണിയിലെത്തിയത് എന്നിവയെല്ലാം തിരിച്ചടികളായി മാറി. അപ്പോഴേക്കും ലോക വിപണി ആൻഡ്രോയിഡ്-ഐഫോൺ ദ്വന്ദ്വം പൂർണ്ണമായും കീഴടക്കിയിരുന്നു. മൂന്നാമതൊരു കളിക്കാരന് അവിടെ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ തെറ്റായ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ ഫലമായി, നോക്കിയയുടെ ഒരുകാലത്തെ ശക്തമായ ബ്രാൻഡും വിപണിയിലെ ആധിപത്യവും അതിവേഗം മാഞ്ഞുപോയി, കമ്പനിയുടെ മൊബൈൽ ഫോൺ ബിസിനസ്സിലെ അവസാന അധ്യായത്തിലേക്ക് അത് നയിച്ചു.

നോക്കിയ യുഗത്തിന്റെ നിരാശാജനകമായ അന്ത്യം

നോക്കിയ തങ്ങളുടെ മൊബൈൽ ബിസിനസ് വിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത് ഒരു സാധാരണ കോർപ്പറേറ്റ് ഇടപാട് മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ആഗോള സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഒരു യുഗത്തിന്റെ അന്ത്യം കൂടിയായിരുന്നു. 2013-ൽ കമ്പനി തങ്ങളുടെ മൊബൈൽ വിഭാഗം മൈക്രോസോഫ്റ്റിന് വിറ്റപ്പോൾ, “നോക്കിയയുടെ ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ ഒരു കടുത്ത നിശബ്ദദ തളം കെട്ടി. അത് ഒരു കമ്പനിയുടെ വില്പന മാത്രമായിരുന്നില്ല. ഒരു കാലത്തിന്റെ മധുരമായ ഓർമകൾക്ക് അവസാനം കുറിക്കലായിരുന്നു.

മൈക്രോസോഫ്റ്റ് Windows Phone ജനകീയമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും, ഉപഭോക്താക്കൾക്കോ ആപ്പ് ഡെവലപ്പർമാർക്കോ അതിനെ സ്വീകരിക്കാനായില്ല. 2016-ൽ നോക്കിയ ഫോൺ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ അവസാനിച്ചു. ഒരിക്കൽ 40% മൊബൈൽ മാർക്കറ്റ് പിടിച്ചിരുന്ന ബ്രാൻഡ് — ഇന്ന്  ഒരിടത്തും കാണാനില്ല. അങ്ങനെ നോക്കിയ എന്ന മൊബൈൽ ഫോണിന് തത്വത്തിൽ അവസാനമായി.

മറ്റൊരർത്ഥത്തിൽ നോക്കിയ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതായിട്ടില്ല. എന്നാൽ അത് ഉപഭോക്താക്കളുടെ ലോകത്തല്ല, മറിച്ച് ടെലികോം നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ, 5G സാങ്കേതികവിദ്യ, പാറ്റന്റുകൾ എന്നിവയുടെ മേഖലയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കമ്പനി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ പഴയ പ്രതാപം ഉപഭോക്തൃ ലോകത്ത് ശേഷിക്കുന്നില്ല. നോക്കിയയുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണം ഒരു സാങ്കേതിക മികവില്ലായ്മ മാത്രമായിരുന്നില്ല.  മറിച്ച് മാറ്റത്തെ നിരസിച്ചതായിരുന്നു.