ആപ്പിൾ, വാട്സാപ്പ് , ആലിബാബ …’നിരസിക്കപ്പെട്ടത്’ കൊണ്ട്  മാത്രം പിറന്ന ലോകോത്തര ബ്രാൻഡുകൾ

‘ഇല്ല’ എന്ന വാക്ക് പടുത്തുയർത്തിയ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ !

വ്യവസായ ലോകത്ത്, ‘നിരസിക്കപ്പെടുക’ എന്നത് പലപ്പോഴും ഒരു ആശയത്തിന്റെ അന്ത്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടാറില്ല. അതിനുള്ള ഉദാഹരണമാണ് ഈ ഭീമൻ ബ്രാൻഡുകളുടെ കഥ. നിക്ഷേപകരുടെ ‘ഇല്ല’ എന്ന മറുപടിയിൽ തകർന്നുപോയ സ്വപ്നങ്ങളുടെ കഥകൾ സാധാരണമാണ്. എന്നാൽ ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള സംരംഭകർക്ക്, തിരസ്കാരം ഒരു അവസാനമല്ല, മറിച്ച് ലോകത്തെ മാറ്റിമറിക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു വിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കത്തിനുള്ള ഊർജമാണ്. അവർക്ക് മുന്നിൽ ഒരു വാതിൽ അടഞ്ഞപ്പോൾ,  നിരാശരായില്ല, പകരം സ്വയം വെട്ടിത്തെളിച്ച വഴിയിലൂടെ മുന്നോട്ട് പോയി വിജയം കൈവരിച്ചു.ആപ്പിൾ, വാട്സാപ്പ് , ആലിബാബ …അങ്ങനെ വികസനത്തിന്റെ പലവഴികളിൽ ‘നിരസിക്കപ്പെട്ടത്’ കൊണ്ട്  മാത്രം പിറന്ന ബ്രാൻഡുകൾ നിരവധിയാണ്.പുതിയ ആശയങ്ങളുടെ ഈറ്റില്ലമെന്ന് കരുതുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യാ രംഗത്തുപോലും, നിലവിലുള്ള അതികായകർക്ക് പലപ്പോഴും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാറില്ല എന്നതിനുള്ള തെളിവാണ് ഈ ബ്രാൻഡുകളുടെ യാത്ര.

ആപ്പിൾ : ‘ആർക്കും വേണ്ടാത്ത’ പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ

1975-ൽ സ്റ്റീവ് വോസ്നിയാക്ക് സാധാരണക്കാർക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ (PC) എന്ന ആശയം രൂപപ്പെടുത്തി. ഒരു ദിവസം ഓരോ വ്യക്തിക്കും സ്വന്തമായി ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ ഉണ്ടാകുമെന്ന് അദ്ദേഹവും സുഹൃത്തായ  സ്റ്റീവ് ജോബ്സും വിശ്വസിച്ചു. അന്ന് അവർ  HP-യിലെ ജീവനക്കാരനായിരുന്നതിനാൽ, വോസ്നിയാക്ക് തന്റെ ആശയം കമ്പനി മാനേജ്മെന്റിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ അവർ അത് നിഷ്കരുണം തള്ളി. 

അവരുടെ ന്യായീകരണം ഇതായിരുന്നു: “സാധാരണ ആളുകൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ ആവശ്യമില്ല. ഈ ആശയത്തിന് വിപണിയില്ല.” വിജയം: ഈ തിരസ്കാരം വോസ്നിയാക്കിനെയും ജോബ്സിനെയും തളർത്തിയില്ല. 1976-ൽ അവർ സ്വന്തമായി ആപ്പിൾ കമ്പ്യൂട്ടർ എന്ന കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചു. അവർ ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ മാത്രമല്ല നിർമ്മിച്ചത്, പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടിംഗിനായി ഒരു പുതിയ വിപണി തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇന്ന്, ആപ്പിൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മൂല്യമുള്ള കമ്പനികളിലൊന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.

വാട്ട്സ്ആപ്പ് : ഫേസ്ബുക്ക് നിരസിച്ചു, പിന്നീട് കോടികൾക്ക് വാങ്ങി

വിലകൂടിയ എസ്എംഎസുകൾക്ക് പകരമായി, ലളിതവും വിശ്വസനീയവും പരസ്യങ്ങളില്ലാത്തതുമായ ഒരു ക്രോസ്-പ്ലാറ്റ്ഫോം സന്ദേശമയയ്‌ക്കൽ സേവനം നിർമ്മിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ജാൻ കോമിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്.ഈ ആശയം രൂപപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ്, ജാൻ കോം ഫേസ്ബുക്കിൽ ഒരു ജോലിക്കായി അപേക്ഷിച്ചു, എന്നാൽ കമ്പനി അദ്ദേഹത്തെ നിരസിച്ചു. ഈ തിരസ്കാരമാണ് അദ്ദേഹത്തെ സ്വന്തം വഴി കണ്ടെത്താൻ പ്രേരിപ്പിച്ച നിർണ്ണായക സംഭവം. 

ജോലി തിരസ്കരിക്കപ്പെട്ടതിലെ നിരാശയെ ജാൻ കോം ഊർജ്ജമാക്കി മാറ്റി. സഹപ്രവർത്തകനായ ബ്രയാൻ ആക്ടണുമായി ചേർന്ന് അദ്ദേഹം വാട്ട്സ്ആപ്പ് നിർമ്മിച്ചു. ഏഴ് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിരോധാഭാസങ്ങളിലൊന്നായി, അതേ ഫേസ്ബുക്ക് 19 ബില്യൺ ഡോളർ എന്ന ഭീമമായ തുകയ്ക്ക് വാട്ട്സ്ആപ്പിനെ ഏറ്റെടുത്തു. ഒരു ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, പകരം ഒരു സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കപ്പെട്ടു.

ആലിബാബ : സിലിക്കൺ വാലി കണ്ടില്ലെന്നു നടിച്ച സാധ്യത

ചൈനയിൽ ഒരു ഇ-കൊമേഴ്സ് വിപ്ലവം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ജാക്ക് മായുടെ സ്വപ്നം. തന്റെ അലിബാബ എന്ന ആശയവുമായി ജാക്ക് മാ സിലിക്കൺ വാലിയിലെ യു.എസ്. നിക്ഷേപകരെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത് പുച്ഛം കലർന്ന മറുപടിയായിരുന്നു. അവർ പറഞ്ഞു: “ചൈനയ്ക്ക് ഇ-കൊമേഴ്സിൽ ഒരു ഭാവിയുമില്ല.” എന്നാൽ താനേറ്റുവാങ്ങിയ ഈ തിരസ്ക്കാരത്തിൽ തളരാതെ ജാക്ക് മാ ചൈനയിലേക്ക് മടങ്ങി. സ്വന്തം നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള പിന്തുണയോടെ അദ്ദേഹം അലിബാബയെ പടുത്തുയർത്തി. ഇന്ന് അലിബാബ ചൈനയുടെ മാത്രമല്ല, ലോകത്തിന്റെ തന്നെ ഇ-കൊമേഴ്സ് നട്ടെല്ലായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ് : ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്ററിന്റെ ചരിത്രപരമായ അബദ്ധം

തപാൽ വഴി ഡിവിഡികൾ വാടകയ്ക്ക് നൽകുന്ന ഒരു പുതിയ ബിസിനസ് മോഡലിലൂടെ വിനോദ വ്യവസായത്തെ മാറ്റിമറിക്കുക എന്നതായിരുന്നു നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ ആദ്യകാല കാഴ്ചപ്പാട്. 2000-ൽ, നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ സ്ഥാപകർ അന്നത്തെ ഭീമനായിരുന്ന ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്ററിനെ ഒരു വാഗ്ദാനവുമായി സമീപിച്ചു: 50 മില്യൺ ഡോളറിന് നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിനെ ഏറ്റെടുക്കുക. ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് ആ വാഗ്ദാനം കേട്ട് ചിരിച്ചുതള്ളി. എന്നാൽ ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്ററിന്റെ ആ അബദ്ധം പിന്നീട് ചരിത്രമായി. അവർ മാറ്റത്തോട് മുഖം തിരിച്ചപ്പോൾ, നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ് സ്ട്രീമിംഗ് സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്ക് മാറി ലോക വിനോദ വ്യവസായത്തിന്റെ ഗതി തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. ഇന്ന് ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ ഓർമ്മ മാത്രമാണ്, നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ് ഒരു ആഗോള ശക്തിയും.

ടൊയോട്ട , ഹോണ്ട : ജാപ്പനീസ് വാഹന വ്യവസായത്തിലെ തിരസ്കാരങ്ങൾ

 ജപ്പാനിൽ ഒരു വാഹന നിർമ്മാണ സംസ്കാരം വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു കിചിറോ ടോയോടയുടെ ലക്ഷ്യം. സാമ്പത്തിക സഹായത്തിനായി ടൊയോട്ട നിസ്സാനെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, “വാഹനനിർമ്മാണം വലിയ അപകടസാധ്യതയുള്ള ഒന്നാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ പിന്മാറി. നിസ്സാൻ നിരസിച്ചെങ്കിലും, ടൊയോട്ട സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് മുന്നോട്ട് പോയി, ‘ലീൻ പ്രൊഡക്ഷൻ’ പോലുള്ള നവീന ആശയങ്ങളിലൂടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാഹന നിർമ്മാതാക്കളായി മാറി.

ഇവിടെ കഥ അവസാനിക്കുന്നില്ല. പിന്നീട്, സൊയിചിരോ ഹോണ്ട എന്ന യുവ എഞ്ചിനീയർ ടൊയോട്ടയിൽ ഒരു ജോലി നേടാൻ സ്വപ്നം കണ്ടു നടന്നു. എന്നാൽ ടൊയോട്ട അദ്ദേഹത്തെ നിരസിച്ചു. ആ തിരസ്കാരത്തിൽ തളരാതെ ഹോണ്ട, സ്വന്തം ഗാരേജിൽ സൈക്കിളുകളിൽ എഞ്ചിൻ ഘടിപ്പിച്ച് വാഹനങ്ങളിറക്കിത്തുടങ്ങി . ഇന്ന് ഹോണ്ട ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മോട്ടോർസൈക്കിൾ നിർമ്മാതാവും ഒരു പ്രമുഖ കാർ ബ്രാൻഡുമാണ് ഹോണ്ട . ‘ഇല്ല’ എന്ന വാക്കിനെ ‘ഇതാ ഞാൻ!’ എന്നാക്കി മാറ്റിയതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണങ്ങളാണിവർ.

ഫോർഡ് : സാധാരണക്കാരന് ഒരു കാർ എന്ന സ്വപ്നം

കാർ എന്നത് ധനികർക്ക് മാത്രമുള്ള ഒരു ആഡംബര വസ്തുവല്ല, സാധാരണക്കാർക്കും പ്രാപ്യമാകുന്ന ഒന്നാക്കി മാറ്റണം എന്നതായിരുന്നു ഹെൻറി ഫോർഡിന്റെ മഹത്തായ ആശയം. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഈ ആശയവുമായി നിക്ഷേപകരെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, അവർക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് മനസ്സിലായില്ല. അവർ പറഞ്ഞു: “കുതിരയാണ് ഭാവി, കാറുകൾ ഒരു താൽക്കാലിക കൗതുകം മാത്രമാണ്.” നിക്ഷേപകരുടെ ഇടുങ്ങിയ ചിന്താഗതിയെ ഫോർഡ് അവഗണിച്ചു. ‘മോഡൽ ടി’ എന്ന കാറും ‘അസംബ്ലി ലൈൻ’ എന്ന വിപ്ലവകരമായ നിർമ്മാണ രീതിയും ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം കാറുകളുടെ വില കുറയ്ക്കുകയും സാധാരണക്കാരന്റെ സ്വപ്നം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് വാഹന വ്യവസായത്തെ മാത്രമല്ല, ലോകത്തെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു.

Dyson: 5127 തവണ പരാജയപ്പെട്ട കണ്ടുപിടിത്തം

അഴുക്ക് നിറയുമ്പോൾ മാറ്റേണ്ട ബാഗുകളില്ലാത്ത, സ്ഥിരമായ വലിവ് ശക്തിയുള്ള ഒരു വാക്വം ക്ലീനർ നിർമ്മിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ജെയിംസ് ഡൈസന്റെ ലക്ഷ്യം. തിരസ്കാരം: 5127 പ്രോട്ടോടൈപ്പുകൾ നിർമ്മിച്ചതിന് ശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ ആശയം ഹൂവർ പോലുള്ള വൻകിട കമ്പനികൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ അവരെല്ലാം അത് നിരസിച്ചു. കാരണം വിചിത്രമായിരുന്നു: “ബാഗ് ഇല്ലാത്ത വാക്വം ക്ലീനർ വന്നാൽ, ഉപഭോക്താക്കൾ പിന്നെ ബാഗുകൾ വാങ്ങാൻ വരില്ല. അത് ഞങ്ങളുടെ ബിസിനസ്സിനെ ബാധിക്കും.”എന്നതായിരുന്നു.

മറ്റുള്ളവരുടെ ബിസിനസ്സ് മോഡലിന് ഭീഷണിയായതുകൊണ്ട് നിരസിക്കപ്പെട്ട തന്റെ കണ്ടുപിടുത്തത്തിൽ ഡൈസൺ വിശ്വസിച്ചു. അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി ഒരു ബ്രാൻഡ് തുടങ്ങി. ഇന്ന്, വാക്വം ക്ലീനർ മുതൽ ഹെയർ ഡ്രയർ വരെ, ഡൈസൺ എന്നത് പ്രീമിയം ഇന്നൊവേഷന്റെ പര്യായമാണ്.

Spanx: പുരുഷാധിപത്യ ലോകം നിരസിച്ച ആശയം

സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതൽ ആത്മവിശ്വാസം നൽകുന്ന, സൗകര്യപ്രദമായ ഒരു പുതിയ തരം ഷേപ്പ്‌വെയർ (shapewear) നിർമ്മിക്കുക എന്നതായിരുന്നു സാറ ബ്ലേക്‌ലിയുടെ ആശയം ആയിരുന്നു . എന്നാൽ അവർ തന്റെ ആശയം അവതരിപ്പിക്കാൻ ചെന്ന നിർമ്മാതാക്കളെല്ലാം പുരുഷന്മാരായിരുന്നു. അവർക്ക് ആ ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ ആവശ്യകതയോ സാധ്യതയോ മനസ്സിലായില്ല, അതിനാൽ എല്ലാവരും അവളെ നിരസിച്ചു.പക്ഷെ വഴിത്തിരിവായത് ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉപഭോക്താക്കളുടെ ശബ്ദം കേട്ട നിമിഷമായിരുന്നു. ആ നിർമ്മാതാവ് തന്റെ പെൺമക്കളോട് ഈ ആശയത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചപ്പോൾ, അവർ അതിന്റെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഇതിൽ ഒരു പ്രധാന പാഠമുണ്ട്. നിക്ഷേപകർ  മൂല്യം കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ, അന്തിമ ഉപഭോക്താവിന്റെ ശബ്ദം അവരിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഒരു വഴി കണ്ടെത്തുക. ഇന്ന്, സ്പാങ്ക്സ് ഒരു ബില്യൺ ഡോളർ ബ്രാൻഡാണ്.

ഈ ബ്രാൻഡുകളുടെയെല്ലാം കഥകൾ വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിലും, അവരുടെ വിജയത്തിന് പിന്നിലെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ സാർവത്രികമാണ്. തിരസ്കാരത്തെ വിജയമാക്കി മാറ്റിയ ആ തത്വങ്ങളെ മൂന്നായി സംഗ്രഹിക്കാം.

1. അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസം (Unwavering Belief): വിദഗ്ദ്ധരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളെക്കാൾ ശക്തമായിരുന്നു ഈ സംരംഭകരുടെ ആന്തരികമായ ബോധ്യം. 5127 പ്രോട്ടോടൈപ്പുകൾ പരാജയപ്പെട്ടിട്ടും ഡൈസൺ മുന്നോട്ട് പോയതും, സിലിക്കൺ വാലിയുടെ പുച്ഛം അവഗണിച്ച് ജാക്ക് മാ ചൈനയിലേക്ക് മടങ്ങിയതും തങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടിലുള്ള അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസം ഒന്നുകൊണ്ടുമാത്രമാണ്. ലോകം മുഴുവൻ എതിർക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം ദർശനത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാനുള്ള ഈ കഴിവായിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യ വിജയം. 
2. തിരസ്കാരം ഒരു ഇന്ധനമായി (Rejection as Fuel): ഈ സംരംഭകർ തിരസ്കാരത്തെ ഒരു വിധിയെഴുത്തായി കണ്ടില്ല, മറിച്ച് അതൊരു വിവരമായി (data) കണക്കാക്കി. ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്ററിന്റെ പരിഹാസം നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ ബിസിനസ് മോഡൽ തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചില്ല; പകരം നിലവിലുള്ള ഭീമൻ ഒരു ഭീഷണിയല്ലെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ഫേസ്ബുക്കിന്റെ വ്യക്തിപരമായ തിരസ്കാരം ജാൻ കോമിനെ വാട്ട്സ്ആപ്പ് എന്ന പ്രൊഫഷണൽ വിജയത്തിലേക്ക് നയിച്ച ഇന്ധനമായി മാറി. അവർക്ക് ‘ഇല്ല’ എന്ന വാക്ക് ഒരു തടസ്സമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ശരിയായ പാതയിലാണെന്നുള്ള സ്ഥിരീകരണവും മുന്നോട്ട് കുതിക്കാനുള്ള ഊർജ്ജവുമായിരുന്നു. 
3. മാറ്റം സ്വയം സൃഷ്ടിച്ചു (Creating Their Own Change): നിലവിലുള്ള ഒരു വ്യവസ്ഥയിൽ ഇടം നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന് പകരം, സ്വന്തമായി ഒരു പുതിയ ആവാസവ്യവസ്ഥ കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള തന്ത്രപരമായ തീരുമാനമാണ് ഇവരെല്ലാം എടുത്തത്. ആപ്പിൾ ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ മാത്രമല്ല നിർമ്മിച്ചത്; അവർ പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടിംഗിനായി ഒരു വിപണി തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. നിർമ്മാതാക്കൾ കൈയൊഴിഞ്ഞപ്പോൾ, സാറ ബ്ലേക്‌ലി പാരമ്പര്യത്തെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ തയ്യാറായ ഒരാളെ കണ്ടെത്തുക മാത്രമല്ല, ഒരു പുതിയ ഉൽപ്പന്ന വിഭാഗം തന്നെ രൂപപ്പെടുത്തി. മറ്റുള്ളവരുടെ അംഗീകാരത്തിനായി കാത്തുനിൽക്കാതെ, അവർ സ്വന്തമായി ഒരു ലോകം നിർമ്മിച്ചു.

 ‘ഇല്ല’ എന്നത് ഒരിക്കലും അവസാന വാക്കല്ല. തിരസ്കാരം എന്നത് ഒരു ആശയത്തിന്റെ മൂല്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്തിമ വിധിയല്ല. പലപ്പോഴും, അത് ആ മാറ്റത്തിനായി ലോകം എത്രത്തോളം തയ്യാറാണ് എന്നതിന്റെ ഒരു പ്രതിഫലനം മാത്രമാണ്.