ഇന്ത്യയും ഇന്തോനേഷ്യയും തമ്മിലുള്ള രണ്ടായിരത്തിലധികം വർഷം പഴക്കമുള്ള സാംസ്കാരിക ബന്ധം കേവലം ചരിത്രമല്ല, മറിച്ച് ആധുനിക നയതന്ത്രത്തിന്റെ ചാലകശക്തിയാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ദീർഘവീക്ഷണത്തോടെയുള്ള നേതൃത്വത്തിൽ, ഈ പുരാതന ബന്ധം ഇന്ന് ഒരു തന്ത്രപരമായ പുനക്രമീകരണത്തിലൂടെ ശക്തമായ പങ്കാളിത്തമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. രാമായണം, മഹാഭാരതം, സംസ്കൃതം തുടങ്ങിയ പൈതൃക ചിഹ്നങ്ങൾ ഇരുരാജ്യങ്ങളെയും ആഴത്തിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്തോനേഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് പ്രബോവോ സുബിയാന്തോയുടെ “ഇന്ത്യൻ ഡിഎൻഎ” എന്ന പരാമർശവും, പ്രധാനമന്ത്രി മോദിക്ക് ഇന്തോനേഷ്യയുടെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ ‘ബിന്റാങ് ആദിപൂർണ’ നൽകിയതും ഭാരതത്തിന്റെ വളരുന്ന ആഗോള സ്വാധീനത്തിന്റെയും മൃദുശക്തിയുടെയും ഉത്തമ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഈ സാംസ്കാരിക വിശ്വാസം ഇന്ന് പ്രതിരോധ-സുരക്ഷാ മേഖലകളിലെ സുപ്രധാന സഹകരണത്തിന് കരുത്തുറ്റ അടിത്തറയേകുന്നു.
തന്ത്രപരമായ പ്രതിരോധവും സമുദ്ര സുരക്ഷയും
1965-ലെ യുദ്ധകാലത്ത് പാകിസ്ഥാനെ പിന്തുണച്ച ഇന്തോനേഷ്യ, ഇന്ന് ഭാരതത്തിന്റെ വിശ്വസ്ത പങ്കാളിയായി മാറിയിരിക്കുന്നത് ഇൻഡോ-പസഫിക് സുരക്ഷാ മേഖലയിലെ ശ്രദ്ധേയമായ നയതന്ത്ര-പ്രതിരോധ വിജയമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഈ ബന്ധത്തിന്റെ ശക്തി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി സുപ്രധാന മുന്നേറ്റങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ബ്രഹ്മോസ് സൂപ്പർസോണിക് ക്രൂയിസ് മിസൈലുകളുടെ വിതരണത്തിനായുള്ള കരാർ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന് പുതിയ ഉയരങ്ങൾ നൽകി. ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ ശേഷി ലോകശ്രദ്ധ നേടിയ ‘ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ’ വിജയത്തിന് പിന്നാലെ, ഇന്തോനേഷ്യ അസ്ത്ര എയർ-ടു-എയർ മിസൈലുകൾ സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം, ഭാരതത്തിലെ NDA, DSSC തുടങ്ങിയ ഉന്നത സൈനിക പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഇന്തോനേഷ്യൻ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് നൽകുന്ന വിദഗ്ധ പരിശീലനം പരസ്പര വിശ്വാസവും സഹകരണവും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. മലാക്ക കടലിടുക്കിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിലുള്ള സബാംഗ് തുറമുഖത്തിന്റെ സംയുക്ത വികസനവും ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും സമുദ്രസുരക്ഷാ സഹകരണത്തിന് തന്ത്രപ്രധാനമായ അടിത്തറ പാകുകയാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് വെറും 100 മൈൽ മാത്രം അകലെയുള്ള സബാംഗ് തുറമുഖം വികസിപ്പിക്കുന്നത് വഴി ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സമുദ്രപാതയായ മലാക്ക കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗതം നിരീക്ഷിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും ഇന്ത്യക്ക് സാധിക്കും. ഇത് ഭാരതത്തെ മേഖലയിലെ ഒരു ‘നെറ്റ് സെക്യൂരിറ്റി പ്രൊവൈഡർ’ ആയി ഉയർത്തുന്നു. സൈനിക സുരക്ഷയ്ക്കൊപ്പം ആധുനിക പരമാധികാരം നിർവചിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പ്രതിരോധത്തിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഇന്ന് കൈകോർക്കുന്നു.
സാങ്കേതിക വിദ്യയും ഡിജിറ്റൽ പൊതു സൗകര്യങ്ങളും
ഇന്ത്യ അതിന്റെ ഭരണ മാതൃകകളും ഡിജിറ്റൽ സൗകര്യങ്ങളും പുതിയ കാലത്തെ മൃദുശക്തിയായി ആഗോളതലത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരതത്തിന്റെ യുപിഐ സംവിധാനവും ഇന്തോനേഷ്യയുടെ QRIS സംവിധാനവും തമ്മിലുള്ള സംയോജനം സാമ്പത്തിക അതിരുകൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഇലക്ട്രോണിക് വോട്ടിംഗ് മെഷീനുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ ഭാരതം നൽകുന്ന സഹായം ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ട് ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളെ തമ്മിൽ കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ NFTDC, മിഡ്വെസ്റ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ഇന്തോനേഷ്യയിലെ PT PERMINAS എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ത്രികക്ഷി കരാർ സവിശേഷ ശ്രദ്ധ അർഹിക്കുന്നു. ഇത് അപൂർവ മൂലകങ്ങളുടെയും നിർണ്ണായക ധാതുക്കളുടെയും വിതരണ ശൃംഖലയെ സുരക്ഷിതമാക്കുന്നു. ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾക്കും ആധുനിക ഇലക്ട്രോണിക്സിനും ആവശ്യമായ ഈ ധാതുക്കൾ “സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇന്ത്യ മിഷന്റെ” ഭൗതികമായ നട്ടെല്ലായി മാറുന്നു. ബഹിരാകാശ മേഖലയിൽ ഉപഗ്രഹ ഡാറ്റ പങ്കുവെക്കുന്നതിലൂടെ ദുരന്ത നിവാരണത്തിനും കൃഷി വികസനത്തിനും പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സാങ്കേതിക വളർച്ച മാനവ വിഭവശേഷി വികസനത്തിലേക്കും സാമൂഹിക ക്ഷേമത്തിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു.
വികസനവും പൈതൃക സംരക്ഷണവും
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ “വികാസ് ഭീ, വിരാസത് ഭീ” എന്ന ദർശനം ഇന്തോനേഷ്യയുമായുള്ള ഭാരതത്തിന്റെ സഹകരണത്തിൽ വ്യക്തമായി പ്രതിഫലിക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ സുപ്രധാന ചുവടുവയ്പായി, IIM ബാംഗ്ലൂർ ഇന്തോനേഷ്യയിലെ സിംഹസാരി പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലയിലെ തങ്ങളുടെ ആദ്യ വിദേശ കാമ്പസ് ആരംഭിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്. ആരോഗ്യരംഗത്ത്, ഭാരതീയ മിതവില മരുന്നുകളുടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം ഇന്തോനേഷ്യൻ ഡോക്ടർമാർക്കായി പ്രത്യേക ഫെല്ലോഷിപ്പ് പദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കുന്നു.
ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഭാരതത്തിന്റെ വിജയകരമായ ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതി മാതൃകയും ഉയർന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള DWR 162 ഗോതമ്പ് വിത്തുകളും ഇന്തോനേഷ്യയുമായി പങ്കുവെക്കപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, സാംസ്കാരിക നയതന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ട പ്രമ്പാനൻ ഹിന്ദു ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിന്റെ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഭാരതം സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിക്കുന്നതിലൂടെ, വികസനവും പൈതൃക സംരക്ഷണവും ഒരുപോലെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്ന സമീപനം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്.
ഇൻഡോ-പസഫിക് മേഖലയുടെ സുരക്ഷയും സ്ഥിരതയും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള മഹാസാഗർ (MAHASAGAR) എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ ഭാരതം ഇന്തോനേഷ്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്തിക്കുന്നു. പൈതൃകം മുതൽ അത്യാധുനിക ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യ വരെ നീളുന്ന ഭാരതത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ആഗോള നേതൃത്വത്തെ പുതിയ രീതിയിൽ നിർവചിക്കുകയാണ്. പങ്കിട്ട ഭൂതകാലത്തിൽ നിന്ന് പടുത്തുയർത്തിയ ഈ പങ്കാളിത്തം ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും ശോഭനമായ ഭാവി ഉറപ്പുനൽകുന്നു.
